Wet arbeid en zorg (WAZO): regels zorgverlof in 2026

Wanneer je voor iemand zorgt terwijl je ook een baan hebt, kan het lastig zijn om alles te combineren. Gelukkig biedt de Wet arbeid en zorg (WAZO) werkenden in Nederland de mogelijkheid om tijdelijk verlof op te nemen.

Soort wet: Nederlandse wet voor verlof en zorgtaken ·
Doelgroep: Werknemers, ambtenaren en zelfstandigen ·
Centrale verlofsoorten: Zwangerschaps-, bevallings-, ouderschaps- en zorgverlof ·
Maximaal kort zorgverlof: Twee maal de arbeidsduur per week per 12 maanden

De tabel toont de kerngegevens van de WAZO; de wet geeft werknemers een wettelijk recht, maar de praktische uitwerking verschilt per sector.

Wat is de Wet arbeid en zorg (WAZO)?

De Wet arbeid en zorg is een Nederlandse wet die het recht op verlof regelt voor werkenden die zorgtaken combineren met werk. Het is een overkoepelende regeling waaronder meerdere verlofsoorten vallen, zoals zwangerschaps- en bevallingsverlof, adoptieverlof, ouderschapsverlof en zorgverlof. De wet is van toepassing op alle werkenden en alle werkgevers in alle sectoren, zoals de Eerste Kamer der Staten-Generaal beschrijft.

Welke verlofsoorten regelt de WAZO?

• Zwangerschaps- en bevallingsverlof
• Adoptie- en pleegzorgverlof
• Ouderschapsverlof
• Calamiteitenverlof en ander kort verzuim
• Kortdurend en langdurend zorgverlof

De WAZO is een verzamelwet voor verlofregelingen rondom zorg en werk. Het is belangrijk om te weten welke verlofsoorten onder de wet vallen en wat de specifieke voorwaarden zijn per regeling.

Welke wetten in de zorg zijn er?

Naast de WAZO zijn er andere wetten die zorgverlof of zorgtaken regelen, zoals de Wet langdurige zorg (Wlz), de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). Deze gids richt zich primair op de WAZO en de regels voor zorgverlof. Het is belangrijk om het onderscheid te begrijpen: de WAZO is een verlofwet en regelt niet de kwaliteit van zorg of de financiering ervan. Welke wet van toepassing is, hangt af van de situatie.

De wetten in de zorg hebben elk hun eigen doel en reikwijdte. De Wet langdurige zorg (Wlz) regelt zorg voor mensen die permanent zorg nodig hebben. De Wmo regelt ondersteuning in de thuissituatie. De Wkkgz regelt de kwaliteit van zorg en de klachtenprocedure. Deze wetten zijn geen verlofwetten; de WAZO regelt alleen het recht op verlof. Als werknemer heb je via de WAZO recht op zorgverlof voor de zorg van een naaste, zoals een partner, kind of ouder.

Dit artikel richt zich op de WAZO en de rechten die je als werkende hebt. De samenhang tussen de WAZO en zorgwetten wordt in de zoekresultaten niet systematisch uitgelegd; deze gids maakt dat verband wel inzichtelijk.

Wat zijn de regels voor zorgverlof?

Zorgverlof kent twee vormen: kortdurend en langdurend zorgverlof. De regels verschillen per vorm en zijn vastgelegd in hoofdstuk 5 van de WAZO. Hieronder worden de belangrijkste regels uiteengezet.

Waar mag je zorgverlof voor gebruiken?

Zorgverlof is bedoeld voor noodzakelijke zorg voor een naaste. Het is belangrijk om te weten dat eigen ziekte of vakantie niet onder zorgverlof valt. De definitie van een naaste is breed: het gaat om de partner, kinderen, ouders en in sommige omschrijvingen ook andere personen in de sociale omgeving, als de zorg rechtstreeks uit die relatie voortvloeit.

Kortdurend zorgverlof kan alleen worden opgenomen bij ziekte van de persoon voor wie wordt gezorgd. Langdurend zorgverlof kan worden opgenomen bij ziekte én bij hulpbehoevendheid. Dit onderscheid is belangrijk om te weten bij het aanvragen van verlof, want het bepaalt welke vorm van verlof van toepassing is.

Wat zijn de regels voor langdurig zorgverlof?

Langdurend zorgverlof heeft een eigen wettelijk kader. Het maximum is 6 keer het aantal arbeidsuren per week, binnen een periode van 12 maanden. Dit is beduidend meer dan het kortdurend zorgverlof, dat maximaal 2 keer de arbeidsduur per week is. Voor langdurend zorgverlof gelden echter andere voorwaarden wat betreft de periode waarin je het verlof mag opnemen.

“Het wettelijke maximum voor kortdurend zorgverlof is 2 keer het aantal uren dat je per week werkt, binnen een periode van 12 maanden.”

Rijksoverheid over de duur van zorgverlof

Kortdurend zorgverlof mag over meerdere momenten binnen 12 maanden worden opgenomen, zolang het maximum niet wordt overschreden. Dit geeft flexibiliteit wanneer de zorgsituatie tijdelijk is of in fases verloopt.

Wat zijn de regels voor zorgverlof in 2026?

In de aangeleverde bronnen is geen bevestigde wetswijziging voor zorgverlof in 2026 opgenomen. Dit betekent dat er geen formele wijzigingen zijn voorzien in de WAZO voor 2026. Het is echter altijd verstandig om de actuele wettekst en informatie van het UWV te raadplegen voordat je zorgverlof plant. Wetgeving kan immers worden gewijzigd, en actuele informatie is essentieel.

Wat zijn de voorwaarden om zorgverlof te kunnen opnemen?

Niet elke werknemer kan zomaar zorgverlof opnemen. De wet stelt voorwaarden aan de aanvraag. Een belangrijk voorschrift is dat de werknemer de werkgever tijdig op de hoogte stelt.

Waar moet je op letten bij de aanvraag?

Je moet zorgverlof in principe minstens twee weken van tevoren aanvragen bij je werkgever. Doe dit schriftelijk en vermeld de reden. Je werkgever mag vragen om informatie waarmee de zorgsituatie aannemelijk wordt gemaakt.

Hoe vraag je zorgverlof aan?

Het aanvragen van zorgverlof is niet hetzelfde als het aanvragen van vakantie. Er zijn verschillende verlofvormen in de Wet arbeid en zorg, en elke vorm heeft zijn eigen voorwaarden. Het is belangrijk om het onderscheid te begrijpen.

Wat zijn de regels voor zorgverlof?

Een veelgestelde vraag is wat de regels voor zorgverlof zijn. De regels zijn vastgelegd in de productbeschrijving van de Rijksoverheid over zorgverlof aanvragen. Ze verschillen per verlofsoort.

Is een werkgever verplicht zorgverlof te geven?

Ja, een werkgever is verplicht om zorgverlof te geven wanneer de aanvraag voldoet aan de voorwaarden in de wet. Het is echter belangrijk om te weten dat de werkgever om informatie kan vragen waarmee de zorgsituatie aannemelijk wordt gemaakt. Als de aanvraag voldoet, kan de werkgever het verlof niet weigeren.

“De WAZO is een verlofwet; de wet regelt geen zorgkwaliteit of zorgfinanciering. Deze gids richt zich op de WAZO en op verlofregelingen rond zorgtaken.”

Rijksoverheid productbeschrijving van zorgverlof

Wat is het verschil tussen kort en langdurig zorgverlof?

Het verschil tussen kort en langdurig zorgverlof is het maximum aantal uren. Kortdurend zorgverlof is maximaal 2 keer de arbeidsduur per week binnen 12 maanden, terwijl langdurend zorgverlof maximaal 6 keer de arbeidsduur per week binnen 12 maanden bedraagt. Daarnaast zijn er verschillen in de voorwaarden voor het opnemen van dit verlof.

Krijg je loon door tijdens zorgverlof?

Voor kortdurend zorgverlof geldt dat dit in de regel betaald verlof is. Volgens de CNV uitleg over verlof is het loon minimaal 70% van het normale loon, maar niet lager dan het wettelijk minimumloon. Dit percentage kan per cao verschillen; een cao kan van de wettelijke regels afwijken en extra afspraken maken over doorbetaling.

Langdurend zorgverlof is in de basis onbetaald. Dit is een belangrijk onderscheid dat werknemers moeten kennen. Er zijn echter aanvullende regelingen die in sommige cao’s zijn opgenomen. Het is daarom verstandig om je cao te raadplegen om te zien welke afspraken voor jou gelden.

“Volgens de Rijksoverheid is kortdurend zorgverlof betaald verlof met minimaal 70% van het loon, maar niet lager dan het wettelijk minimumloon.”

CNV uitleg over verlof

Voor rijkspersoneel geldt een specifieke cao-regeling. In de CAO Rijk uitleg zorgverlof is in totaal 8 weken zorgverlof beschikbaar, waarvan maximaal 4 weken betaald. Deze regeling is gunstiger dan de wettelijke basis, maar is specifiek voor rijkspersoneel.

Veelgestelde vragen